Historia Ziem duninowskich ma
ponad 1000 lat.
Osadnictwo
na ziemiach duninowskich ma bardzo starą tradycję sięgającą okresu neolitu.
Pierwsze wzmianki pisane o Nowym Duninowie pochodzą z XII wieku.
Z wykopalisk archeologicznych wynika, że tereny te
zamieszkiwała ludność, która zajmowała się rolnictwem,
myślistwem, rybołówstwem.
Sama nazwa Duninów znana była już w XII wieku i
pochodzi najprawdopodobniej od imienia legendarnego właściciela lub
woja królewskiego Dunina - jednego z przedstawicieli
słynnego rodu Duninów. To właśnie protoplasta rodu
Duninów (herbu łabędź) Piotr Dunin zbudował
kościół i klasztor w 1224 roku w Kościelnej Wsi w pobliżu
Kalisza i osadził w nim zakonników benedyktynów z
Płocka.
Znaczącym wydarzeniem w historii naszego regionu była przeprawa wojsk Władysława
Jagiełły przez Wisłę, a był to rok 1414. Jagiełło wracał
wówczas z wyprawy przeciw Krzyżakom. Wojska przeprawiały się
przez specjalnie w tym celu zbudowany most łyżwowy na Wiśle właśnie pod
Duninowem.
W 1462 roku ziemia gostynińska została włączona do Korony przez
Kazimierza Jagiellończyka. 14 grudnia 1462 roku Król po
odebraniu na zamku w Gostyninie przysięgi na wierność od rycerstwa,
urzędników i mieszczan ziemi gostynińskiej
zrównał jej mieszkańców w prawach i przywilejach
z mieszkańcami innych ziem Korony.
Od 1771 roku gospodarzem wsi Duninów był Andrzej Gostomski -
podkomorzy malborski, a następnie rodzina Morsztynów,
Potockich i Biesierskich aż do III rozbioru Polski.
Gdy Rosja i Prusy dokonały w 1773 roku kolejnego rozbioru ziem
Polskich Duninów przypadł Prusom. Następnie po utworzeniu
Księstwa Warszawskiego i kolejno Królestwa Polskiego w
1815r. znalazł się w ich granicach, na obszarze obwodu gostynińskiego
ze stolicą w Kutnie.
Po III rozbiorze król pruski Fryderyk Wilhelm
obdarował dobrami Duninów wraz ze wszystkimi przyległościami
jenerała - majora
Gebharda G. L. Bluchera – pogromcy Napoleona.
Generał szybko popadł w długi, a to zmusiło go do sprzedaży majątku,
który odkupił w 1803 roku za zezwoleniem króla
pruskiego dyrektor banku
w Elblągu – G. C. Struensee. Umierając w 1829
roku swoją spadkobierczynią uczynił wnuczkę - Luizę Marchond,
która jeszcze w tym samym roku poślubiła Karola Albrechta Wilhelma barona
Von Ike. On zaś sprzedał swoje dobra Schildau –
obecnie Wojanów k/ Jeleniej Góry na Śląsku i
osiedlili się w Duninowie. Majątek ten wówczas liczył 26108
mórg.
Niemiecki arystokrata wykupił od parafii Duninów
wszystkie pola, łąki, zagajniki, prawo ważenia i sprzedawania piwa i
gorzałki. Wzniósł zespół solidnych
budynków gospodarczych i mieszkalnych z cegły, zachowanych a
nawet użytkowanych do dziś. Wykarczował 6170 mórg
magdeburskich gruntów, na których utworzono 6
nowych kolonii czynszowych składających się ze 133 osad. Założył 7
nowych folwarków
m.in. Środoń, Trzcianno, Jeżewo, Stary Duninów,
znany wcześniej jako Mały Duninów) zaprowadzając w nich
hodowlę rasowych owiec, bydła i koni.
Zajął się urządzeniem trzech szkół elementarnych: w
Duninowie, Karolewie i
Ładnem.
Przyjął pisemne zobowiązanie na wybudowanie murowanego Kościoła ewangelickiego
(1871) wraz z mieszkalnymi budynkami, tzw.
„Pastorówka” istniejąca do dziś.
Właścicel Duninowa wywiązał się ze zobowiązania i wybudował
Kościół w Karolewie,
który w roku 1956 został rozebrany.
Czas ogromnych przemian polityczno – społeczno -
ekonomicznych oraz wojen przyniósł upadek
majątków ziemskich także na terenie Duninowa. Czasy
świetności naszego regionu minęły na wiele długich lat.
Dziś Gmina prócz dziedzictwa ubiegłych
wieków; wspaniałych zabytków i bogatej historii,
ma przyszłość, która zależy od nas mieszkańców.
Bogactwa, które dała nam natura i zostawili przodkowie
pozwalają patrzeć w przyszłość z optymizmem. Musimy wykorzystać to co
już mamy budując Jutro Gminy Nowy Duninów.
Zapraszamy wszystkich do zwiedzania naszej Gminy. Zapewniamy,
że warto u nas pozostać dłużej. Mamy kilka ciekawych
obiektów zabytkowych: Zespół
Pałacowo – Parkowy rodziny Ike Duninowskich,
składający się z: Pałacu, tzw. Pałacyku Myśliwskiego oraz zameczku
neogotyckiego z I połowy XIXw.Obiekty te otoczone są ciągiem
stawów, kiedyś rybnych, niestety dziś osuszone.Na uwagę
zasługuje też okazały kościół
neogotycki w Duninowie ufundowany przez Ike Duninowskiech
z polichromią rodziny Drapiewskich,
grobowiec rodzinny Duninowskich i Kościół Św.
Trójcy na cmentarzu
parafialnym oraz liczne pomniki przyrody (słynna lipa czy choćby świerk sitkajski).
Na uwagę zasługuje również położony na terenie naszej gminy kościół neogotycki w
Soczewce.
Zapraszamy Państwa do małej wycieczki turystyczno
krajoznawczej po naszym regionie, w którego skład wchodzi 16
mniejszych i większych miejscowości, o dużych walorach plenerowych.
Zapraszamy
opracowała: Joanna
Łukaszewska i Katarzyna Majchrowska